Venezuela'nın petrol ihracatına tam ölçekte yeniden başlaması, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki rafinerilere fayda sağlayacak ve yakıt üretim maliyetlerini düşürecektir; zira ABD'nin Güney Amerika ülkesine uyguladığı yaptırımlar kaldırılırsa, rafineriler günde yaklaşık 1 milyon varil ham petrolün büyük bir kısmını serbestçe işleyebilecek kapasitede olacaktır.
Bu durumdan zarar görecek olanlar, Venezuela ile benzer ağır petrol satan Kanadalı şirketler ve Venezuela ham petrolünün ABD'ye yönlendirilmesi halinde daha yüksek maliyetlerle karşılaşacak küçük Çinli rafineriler olacaktır.
ABD Başkanı Donald Trump, ABD petrol şirketlerinin, on yıllarca süren kötü yönetim ve yetersiz yatırım nedeniyle harap durumda olan ve potansiyelinin çok altında üretim yapan Venezuela petrol endüstrisini yeniden inşa etmek için milyarlarca dolar harcamasını istiyor. Trump, ABD birliklerinin Cumartesi günü Devlet Başkanı Nicolas Maduro'yu Caracas'tan alıp uyuşturucu suçlamalarıyla yargılanmak üzere New York'a götürmesinin ardından, ABD'nin Venezuela'yı ve petrol sektörünü yöneteceğini söyledi.
ABD KÖRFEZİ'NDEKİ RAFİNERİLER AĞIR HAM PETROL İÇİN İNŞA EDİLDİ
Petrol şirketlerinin Venezuela'dan çok daha fazla petrol pompalaması yıllar sürecek bir çalışma gerektirecektir. Ancak, ABD'nin Trump'ın Aralık ayında uyguladığı Venezuela ihracatına yönelik ablukayı kaldırması ve Venezuela ile iş yapmaya yönelik yaptırımları ortadan kaldırması durumunda, ülkenin mevcut ihracatı hızla Çin'den ABD'ye yönlendirilebilir.
2019'da yaptırımlar uygulanmadan önce, ABD hükümeti verilerine göre, ABD Körfez Kıyısı'ndaki birçok büyük rafineri Venezuela'nın ağır petrolünün yaklaşık 800.000 varil/gününü satın alıp işliyordu ve bazıları ABD hafif petrolü yerine bu tür ham petrolü işlemek üzere tasarlanmıştı. Analistler, bu rafinerilerin yaptırımlardan ilk faydalanacak olanlar olacağını söyledi.
Rafineri yazılım şirketi Refinery Calculator'ın kurucusu Rommel Oates, "Eğer yaptırımlar kısa vadede kaldırılırsa, Körfez Kıyısı bu 1 milyon varil/günlük üretimin önemli bir kısmını operasyonel olarak karşılayabilir, ancak variller diğer ağır ham petrolleri piyasadan çıkararak ve fiyat konusunda agresif bir şekilde rekabet ederek piyasadan çekilecektir" dedi.
Analistler ve ticaret kaynaklarına göre, Valero, PBF Energy ve Phillips 66 halihazırda Chevron'dan Venezuela ham petrolü satın alıyor ve daha fazlasını da alabilirler. Barclays analisti Theresa Chen, Körfez Kıyısı'nın en büyük rafinerisi olan Valero'nun tek başına günde 300.000 ila 400.000 varil daha fazla işleme kapasitesine sahip olduğunu söyledi.
Analistler, ABD Körfez Kıyısı rafinerilerinin günde 3 ila 4 milyon varil ağır ham petrol işleyebildiğini belirtti.
EXXON VE DİĞERLERİ VENEZUELA'DAN SATIN ALABİLİR
Chevron, ABD'ye günde yaklaşık 150.000 varil Venezuela ham petrolü ithal ediyor. Washington'dan aldığı lisans sayesinde yaptırımlardan muaf olan Chevron, Venezuela'da faaliyet gösteren tek büyük ABD petrol şirketidir.
Saudi Aramco'ya ait Marathon Petroleum ve Motiva Enterprises, TotalEnergies ve ExxonMobil, yaptırımlardan önce Venezuela ham petrolü satın almıştı ve eğer bulunabilirse daha fazlasını da satın alabilirlerdi.
Barclays'ten Chen, "Körfez Kıyısı rafinerileri, deniz yoluyla erişim ve 2019 yaptırımlarından önce bu petrol türlerine olan tarihsel aşinalıkları nedeniyle Venezuela petrol varillerini alma konusunda yapısal olarak avantajlı konumdalar" dedi.
Chen, ABD'deki rafinerilere daha ucuz ham petrolün sağlanmasının sürücüler için bir nebze fiyat rahatlaması sağlayabileceğini de sözlerine ekledi.
ABD rafineri şirketlerinin hisseleri Pazartesi günü %3 ile %10 arasında yükselirken, daha geniş kapsamlı SP Enerji Endeksi %3 oranında artış gösterdi.
Rafineri şirketleri hemen yanıt vermedi veya yorum yapmaktan kaçındı. Chevron, şirketin ABD'li rafinerilere daha fazla ham petrol satıp satmayacağına ilişkin yorum taleplerine hemen yanıt vermedi.
AKIŞLARIN YÖNLENDİRİLMESİ
Venezuela'ya yaptırımlar uygulanmasından bu yana ABD'li rafineriler Kanada, Meksika, Kolombiya, Brezilya ve Orta Doğu'dan daha fazla ham petrol ithal etti.
ABD'nin Venezuela'dan daha fazla ithalat yapması, başta Kanada olmak üzere bu ham petrol türlerinin yerini alacaktır.
Kanada, 2025 yılında üretimini rekor seviyelere çıkararak ham petrolünün yaklaşık %90'ını ABD'ye ihraç etti.
Kanadalı petrol üreticileri Canadian Natural Resources ve Cenovus Energy'nin hisseleri Pazartesi günü %5 ile %6 arasında düştü.
"Venezuela zorlanırken Kanada'nın ağır ham petrolü bu açığı kapatmıştı. Petrol türleri rekabet edecek, bu da ABD rafinerileri için iyi, ancak Kanada için kötü bir durum," diye konuştu isminin açıklanmasını istemeyen bir rafineri kaynağı.
BMO Capital Markets'ın genel müdürü Randy Ollenberger, Venezuela'daki uzun vadeli üretim artışının Kanada petrol fiyatları üzerinde baskı oluşturacağını ve Pasifik kıyısına yeni bir Kanada ihracat boru hattı kurulması yönündeki argümanı güçlendireceğini söyledi. Başbakan Mark Carney ise Kanada ham petrolünün rekabetçi kalmasını beklediğini belirtti.
ÇİN RAFİNERİCİLERİNİN İKİLEMİ
"Çaydanlık" olarak bilinen Çinli bağımsız rafineriler, Venezuela ham petrolünün en büyük alıcılarıdır ve bu tedariklerin uzun vadede başka yönlere yönlendirilmesi durumunda alternatifler arayacaklardır.
Kaynaklara göre, çaydanlıklar muhtemelen Kanada ve Orta Doğu ham petrolüne yönelecek. Kanada petrolüne geçiş, Çinli rafinerilerin maliyetlerini artıracaktır, çünkü Venezuela'nın Merey ham petrolü, tedarikleri arasında en ucuz olanıdır.
Çin'deki küçük rafineriler, indirimli Rus ve İran ham petrolüne erişmeye devam edebileceklerdi.
Kaynaklara göre, Hintli rafineri şirketleri Reliance Industries ve Indian Oil Corp da Venezuela petrolü satın alıyor ve şartlar cazip olursa bunu tekrar yapacaklar.
Kaynak: Reuters